Atbash Shifri

Atbash Shifri nima?

Atbash shifri - bu juda qadimgi ibroniy shifrlash usuli bo'lib, alifbodagi harflarni teskarisiga almashtirish asosida ishlaydi.

Asosiy tamoyil

Atbash shifrida har bir harf alifboning teskarisidagi harf bilan almashtiriladi:

A ↔ Z, B ↔ Y, C ↔ X, ... M ↔ N

Bu oyna effekti deb ham ataladi, chunki alifbo ikkiga bo'linganda harflar bir-biriga aks etadi.

A B C D E F G H I J K L M

↓

Z Y X W V U T S R Q P O N

N O P Q R S T U V W X Y Z

↓

M L K J I H G F E D C B A

Tarixi

Ibroniy an'analari

Atbash shifri qadimgi ibroniy matnlarida, xususan Bibliyada (Aramiy tilidagi Yeremiya kitobida) qo'llanilgan.

Oyna effekti

Alifbo ikkiga bo'linganda, birinchi yarmidagi harflar ikkinchi yarmidagi harflarga aks etadi - shuning uchun "oyna shifri" deb ham ataladi.

O'z-o'zini teskari qilish

Atbash shifri o'z-o'zini teskari qiladi: bir xil algoritm bilan shifrlash va deshifrlash amalga oshiriladi.

Matematik asos

Atbash shifrini matematik jihatdan quyidagicha ifodalash mumkin:

Shifrlash/Deshifrlash: E(x) = D(x) = 25 - x

Bu yerda: x - harfning pozitsiyasi (0-25)

Misol: 'A' = 0 → 25 - 0 = 25 = 'Z'

'B' = 1 → 25 - 1 = 24 = 'Y'

Alfabet jadvali

Quyidagi jadvalda harflarning Atbash shifri orqali qanday almashtirilishi ko'rsatilgan:

Original harf

Shifrlangan harf

"A" harfini Atbash shifri orqali shifrlaymiz

Harfni sozlash

Bitta harf:

Animatsiya tezligi: 1500ms

A

Pozitsiya: 0

25 - 0 = 25

25 = Z

Z

O'zingiz sinab ko'ring

Natija bu yerda ko'rsatiladi...