MORZE SHIFRI

Nuqta-chiziq tizimi • Telegrafiya

Morze Shifri nima?

Morze shifri - bu 1830-yillarda Samuel Morze tomonidan ixtiro qilingan kodlash tizimi bo'lib, har bir harf, raqam va tinish belgisi nuqta (•) va chiziq (–) kombinatsiyasi bilan ifodalanadi.

Asosiy tamoyil

Morze alifbosi ikkita asosiy belgidan iborat:

Nuqta (Dot)
Qisqa signal
Chiziq (Dash)
Uzun signal

Harflar va raqamlar bu ikkala belgining turli kombinatsiyalari orqali ifodalanadi.

Morze Alifbosi

Tarixi

Samuel Morze

1837-yilda Samuel Morze birinchi elektromagnit telegrafni yaratdi va uning bilan birga morze kodini ishlab chiqdi.

Xalqaro Morze

1865-yilda Xalqaro Telekommunikatsiya Ittifoqi xalqaro morze kodini standart sifatida qabul qildi.

Zamonaviy qo'llanilish

Hozirda morze kodi radioaloqa, favqulodda vaziyatlar va radio havaskorlari tomonidan qo'llaniladi.

Maxsus qoidalar

Vaqt oralig'i: Har bir nuqta/chiziq orasida qisqa, harflar orasida o'rtacha, so'zlar orasida uzun pauza bo'ladi.

SOS signali: • • • – – – • • • - bu xalqaro favqulodda yordam chaqiruvi signali.

Xalqaro standart: Barcha mamlakatlar uchun bir xil morze kodi qo'llaniladi.

Xavfsizlik

Kuchli tomonlari

Morze kodi oddiy qurilmalar orqali uzatish mumkin, hatto shovqinli muhitda ham tushunish oson.

Qiyin sharoitlarda (qorong'ulik, shovqin) samarali ishlatilishi mumkin.

Zaif tomonlari

Uzun matnlarni kodlash va dekodlash vaqt talab etadi.

Avtomatik tizimlar tomonidan osongina tahlil qilinishi mumkin.

Morze Shifri - Signal Uzatish

Namuna: SOS

Sozlamalar

Matnni Kodlash

Matn: SOS

Matn morze kodiga aylantiriladi:

S
O
S
Kodlash: S → • • •, O → – – –, S → • • •
Har Bir Harfni Kodlash

Har bir harf alohida kodlanadi:

S
O
S

S harfi: • • • (nuqta-nuqta-nuqta)

Har bir nuqta qisqa signal, har bir chiziq uzun signalni anglatadi.
Signal Uzatish

Morze kodi signal sifatida uzatiladi:

S
O
S

O harfi: – – – (chiziq-chiziq-chiziq)

Harflar orasida qisqa pauza, so'zlar orasida uzunroq pauza bo'ladi.
Yakuniy Natija

Morze kodi tayyor:

S
O
S
Natija: SOS• • • – – – • • •

Bu xalqaro favqulodda yordam chaqiruvi signalidir.

O'zingiz sinab ko'ring

Natija bu yerda ko'rsatiladi...

Hisoblash Jarayoni

Hisoblash tafsilotlari shu yerda ko'rsatiladi...

Tezkor sinovlar